Kufikia saa saba mchana, jina la Mariam lilikuwa kubwa kuliko ukweli.
Picha yake ilisambaa kwenye WhatsApp groups, Facebook na video fupi za watu waliokuwa hawajawahi kuona cold-chain logger lakini walijua kabisa namna “mkaguzi mwenye tamaa” alivyouza maisha ya watoto. Mtu alichukua picha yake ya graduation, akaweka macho mekundu na maneno **DADA WA SUMU**.
Mwingine alisema familia yake ilikuwa imenunua nyumba tatu kwa fedha za dawa.
Mariam hakuwa na nyumba moja.
Aliishi katika apartment ndogo Bamburi, yenye fan iliyolia usiku na balcony iliyotazama ukuta wa jengo lingine.
Inspector Neema alimhoji katika chumba cha kioo cha Port Cargo Integrity Unit. Hakukuwa na kamera kubwa ya kutisha. Kulikuwa na recorder mezani, maji mawili na faili nyembamba.
“Anza na token,” Neema alieleza.
bi Mariam alieleza alipoitumia mara ya mwisho: Ijumaa saa kumi jioni, wakati wa audit ya kontena la chanjo. Baada ya hapo aliifunga upande wa pouch ya begi lake. Jumamosi alikwenda kwa Shangazi Zulekha. Usiku walikuwa na chakula cha familia kwa sababu Omar alirudi kutoka safari ya Arusha.
“Nani alijua token iko kwenye begi?”
“jamii wanaojua kazi yangu. Nuhu. Omar. Shangazi.
Rashid.”
“Rashid Bakari wa BahariLink Logistics?”
“Ni mjomba wangu.”
“Na kampuni yake ndiyo subcontractor iliyobeba mzigo?”
“Ndiyo.”
Neema hakubadilisha uso.
“Kwa nini hukuanza hapo asubuhi?”
“Kwa sababu kuwa na mjomba mwenye kampuni si ushahidi.”
“Na kuwa na signature yako?”
“Ni ushahidi.
Si mwisho wa ushahidi.”
Neema alifunga kalamu kwa click.
“Unaongea kama wakili.”
“Nimechumbiwa na mmoja. Siyo ugonjwa wa kuambukiza.”
Kwa mara ya kwanza, Neema alionekana karibu kutabasamu.
Mlango ukafunguliwa. Nuhu Said aliingia akiwa amevaa suti ya bluu na tai iliyolegea kidogo. Alikuwa mrefu, mwenye sauti tulivu ambayo kwa kawaida ilimfanya Mariam ahisi mambo yanaweza kupangwa. Siku hiyo sauti hiyo ilisikika mithili ya mlango unaofungwa taratibu.
“Niko hapa kama counsel wa Mariam,” alisema.
Neema akauliza, “Binafsi au kwa niaba ya Port Authority?”
Nuhu alinyamaza sekunde moja.
“Kwa sasa, binafsi.”
Kwa kwa sasa.
Maneno hayo yalikaa katika meza.
Baada ya mahojiano, Nuhu alimpeleka kwenye corridor.
“Usiongee na media. Usimwone mtu yeyote kutoka BahariLink bila mimi. Na usifanye uchunguzi wako.”
“Kwa nini unaniambia jafo ya tayari nimefanya kosa?”
“Ninakuambia kwa sababu watu watachukua kila kitu unachofanya na kukigeuza obstruction.”
“Unaniamini?”
Nuhu alitazama upande wa dirisha.
“Ninaamini Mariam ninayemjua asingetoa dawa pasipo inspection.”
“Hilo si jibu.”
“Ni jibu la mtu anayejua mfumo unaweza kuwa na records ambazo hatujaziona.”
Mariam alishusha sauti.
“Signature yangu ilitumika wakati sikuwepo.”
“Basi lazima tuonyeshe hivyo kwa njia sahihi.”
“Na mpaka hapo?”
“Mpaka hapo, usiongeze moto.”
Nuhu alimgusa bega. Zamani, mguso huo ungemtuliza.
Siku hiyo ulimkumbusha kwamba mtu anaweza kukushika na bado asisimame upande wako.
Walipofika Old Town, magari mawili yalikuwa nje ya nyumba ya Zulekha. Ndani, Rashid Bakari alikuwa amekaa upande wa kiti cha baba mwenye nyumba. Alivaa kanzu nyeupe, saa ya dhahabu na uso wa huzuni uliotengenezwa vizuri.
Omar alikuwa karibu na dirisha. Simu yake ilionekana mezani, screen ikiwa chini.
Shangazi Zulekha alileta chai ambayo hakuna aliyekunywa.
Rashid alisimama Mariam alipoingia.
“Binti yangu.”
bi Mariam hakumpenda alipomwita hivyo mbele ya waathiriwa. Rashid alikuwa mjomba wake, si baba yake. walau baada mama yao kufa na Salma kufuatiwa na ajali miaka michache baadaye, ndiye aliyelipa sehemu ya ada na kuhakikisha familia haikutawanyika. Kila msaada ulikuwa na kumbukumbu ndefu.
“Pole kwa aibu hii,” alijibu.
“Aibu au uhalifu?”
“Usianze kwa maneno makubwa.”
Nuhu alikaa pembeni. “Rashid, ulisema kuna statement.”
Rashid akatoa karatasi.
“Ni ya kulinda kila mtu. Mariam anakubali kuwa token ilibaki katika hali isiyo salama na kwamba approval huenda ilifanyika kwa kutokamilika kwa procedure. Hakubali corruption. Kampuni yetu itasaidia compensation. Port inaweza kushughulikia internally.”
Mariam alisoma ukurasa wa kwanza. Sentensi moja ilikuwa muhimu:
**I accept that the release originated from credentials under my exclusive control.**
Alirudisha karatasi.
“Hii si statement.
Ni coffin yenye grammar.”
Omar aligeuka kwa hasira.
“Watu mia mbili wanafanya kazi BahariLink. Contracts zikifungwa, watoto wao watakula nini?”
“Watoto waliopokea dawa zilizoharibika watakula nini ikiwa wazazi wao watalipa hospitali?”
“Unadhani kila kitu ni audit. Hii ni familia.”
“Familia ndiyo iliyobeba mzigo.”
Rashid akainua mkono.
“Basi. Hatuwezi kuzungumza kama maadui.”
“Maadui hawaniandalii confession.”
Uso wake ulibaki mpole, lakini macho yakawa makali.
“Nilikusomesha. Nilisimama na wewe ulipokosa mtu.
Nakuambia jinsi ya kuishi katika siku hii, si kwa sababu nakuchukia.”
“Ulinisomesha ili niwe mtaalamu.
Sasa hutaki nitumie nilichojifunza.”
Kimya kilikatwa na notification kwenye simu ya Omar. Alichukua haraka, ingawa Mariam aliona headline: **BAHARILINK DENIES ROLE, SAYS RELEASE WAS PORT DECISION.**
“Umeshaongea na media,” alisema.
Omar hakujibu.
Rashid akasema, “Kampuni lazima ijitetee.”
“Kabla mimi sijamaliza mahojiano?”
“Ukweli hauhitaji kusubiri.”
“Hasa.”
Mariam alielekea chumba cha wageni. Begi lake lilikuwa ndani kabisa ya kabati, mahali alipoacha usiku uliopita.
Pouch ya token ilipatikana imefungwa, lakini zip ilikuwa upande tofauti na alivyozoea kuiweka.
Alitoa daftari na kuandika kila mtu aliyekuwa ndani ya nyumba, muda wa chakula na wakati alipolala.
Zulekha alisimama mlangoni.
“Usiandike majina ya familia sawa na police.”
“Police wataandika bila kujali ninavyohisi.”
“Ninakujua Rashid. Hange—”
“Ulimjua Salma pia.”
Uso wa Zulekha ulipoteza rangi.
Mariam aliona. Kwa sekunde moja tu, hata hivyo aliona.
Kabla hajauliza, simu yake iliingia ujumbe kutoka namba isiyojulikana.
**Usikubali statement.**
**Lori lenu halikuwa lori moja.**
Chini kulikuwa na picha mbili za kamera za foleni.
Katika picha ya kwanza, lori lenye namba ya fleet BL-208 lilikuwa Likoni saa 05:36.
Katika picha ya pili, lori lenye namba hiyo hiyo lilionekana katika gate ya BahariLink Changamwe saa 04:58.
bi Mariam aliandika:
**Asha Kombo?**
Jibu lilikuja mara moja.
**Ndiyo. Drivers Association. Njoo peke yako kesho.**
**Na usimlete huyo lawyer wako.**
Mariam alipoinua macho, Nuhu alikuwa kwenye corridor akiongea kwa sauti ya chini na mtu.
“Tutajaribu kumshawishi,” aliahidi. “Lakini hatasaini pasipo kuona full terms.”
Hakusema *nitamlinda*.
Alisema *tutajaribu kumshawishi*.
Mariam akafunga daftari.
Mji ulikuwa umepata mkosaji.
kwa sasa alihitaji kupata lori ambalo halikuwepo.